۰۱ مرداد ۱۳۸۴
خط بریل

 

خط برجسته که نابينايان از آن بهره مي برند به پاس کوشش هاي ابداع کنندۀ آن «خط بريل» نام گرفته است. «لويسي بريل» معّلم نابيناي فرانسوي با پشت سر نهادن موانع متعدّد موفق شد براي اولّين بار، خطي را ابداع کند که دنياي تاريک نابينايان را به روز روشن مبدّل سازد.

بي اغراق مي توان گفت همه پيشرفت هايي که تمامي نابینايان جهان از قرن ۱۹ ميلادي تا کنون کسب کرده اند محصول رنج هايي است که اين نابيناي بزرگ در راه ابداع خط خود متحمل شد. نابينايان ايراني حدود ۸۰ سال پيش اين خط را براي نخستين بار تجربه کردند. براي کسب اين تجربه هم کار سازمان يافته اي صورت نگرفت و انگيزۀ ورود خط بريل به ايران و تطبيق آن با زبان فارسي تلاش هاي شخصي برخي مبلّغان مذهبي بود تا اين که ۴۰ سال قبل، دکتر محمد خزائلي راه تازه اي در اين حوزه گشود.

دکتر محمد خزائلي تابينایاي فرزانه، شاعر، انديشمند و حافظ قرآن کريم نخستين مدرسه مخصوص نابينايان بزرگسال در تهران و چاپخانه بريل ايران و اولّين نشريه به خط بريل و نخستين نشريه دربارۀ نابينایان به خط بينايي را تأسيس کرد و نخستين انجمن حمايت از نابينايان را تشکيل داد.

خط بريل از تعداد سلول هاي ۶ نقطه اي است که به دو رديف سه تايي تقسيم مي شود. با توجه به قانون احتمالات از ترکيب اين ۶ نقطه و حالات قرار گرفتن آن ها حدود ۶۰ حالت ايجاد مي شود. تمامي حروف الفبا، علائم نگارشي (مانند نقطه، ويرگول، خط تيره و مانند آن ها) نيز اعداد و علائم رياضي، فرمول هاي شيمي، نت هاي موسيقي با استفاده از همين ۶۰ مورد نوشته مي شود.

علائم خط بريل با زبان هاي زنده دنيا تطبيق داده شده است. مثلاً نابيناي ايراني و عرب زبان براي نوشتن حرف «دال» از همان علامتي استفاده مي کنند که براي نابينايان انگليسي زبان حرف «D» نام دارد.

با توجه به آن چه گفته شد خط بريل، متشکّل از تعدادي نشانه مشخص و انعطاف پذير است. لذا اصلاحاتي مانند «خوش خطي» يا «ريز نويسي» و مانند آن ها براي بريل هيچ مفهومي ندارد. خصوصيت انعطاف ناپذيري خط بريل موجب شده نوشته هاي اين خط در مقايسه با خط معمولي، صفحات بيشتري را اشغال کند، مثلاً قرآن کريم که يک جلد قرآن بدون ترجمه فارسي به 6 مجلد بريل تبديل شده و يک جلد قرآن با ترجمه فارسي نيز به خط بريل شامل ۱۱ مجلد است.

ملاحظه مي فرماييد تهيه چنين کتاب هايي، سرمايه گذاري سنگيني را نيز طلب مي کند زيرا دستگاه هاي چاپ بريل، بسيار گران بها و کاغذ هاي آن هم بايد از نوع مقوا باشد تا نقاط برجسته بريل به زودي پاک نشود.

در ايران تنها يک روزنامه به خط بريل است که ايران سپيد نام دارد.

در دنيا نشريه هاي زيادي به خط بريل چاپ و منتشر مي گردد اما نشريۀ ايران سپيد تنها روزنامه به خط بريل است که در ایران از ۲۸ آبان ۱۳۷۵ تا کنون منتشر می شود، که از طريق پست به سراسر ايران ارسال مي گردد. از چندي قبل براي ايجاد ارتباط با جامعه و خانواده هاي نابينايان چاپ اين روزنامه به صورت دوگانه در آمد يعني هم به صورت بريل و هم عادي.

۱-       اطلاع رساني عمومي: در اين مرحله مخاطب را نابينا نمي داند بلکه شهروند عادي است ودر راستاي همين هدف مانند ساير روزنامه ها داراي مطالب عمومي است.

۲-       هدف تخصصي: که فلسفۀ وجودي روزنامه اطلاع رساني خاص نابينايان است. به اين معنا که در امور مربوط به نابينايان و رويدادهاي مختلف نابينايان شامل بيماريهاي چشم و آخرين فناوريهاي توانبخشي نابينايان و ساير مطالب علمي ، فرهنگي ، سياسي، اجتماعي و ... جهان مي باشد.

پرسنل اين روزنامه متشکل هم از افراد بينا است و هم نابينا که سردبير روزنامه نابينا است .

 

8   4       ۱    ۲    ۳    ۴      3 7
© Copyright 2003-2021, Webneveshteha.com. All rights reserved.