۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۹
نمایشگاه کتاب، ضرورتها و نیازها

 

دیروزبیست و سومین نمایشگاه کتاب در تهران افتتاح شد. اولین نمایشگاه کتاب در بیست و دوسال پیش و در دوران وزارت ارشاد آقای خاتمی آغاز به کار کرد و از آن پس هر ساله این نمایشگاه برگزار شد. تا چند سال پیش همراه با نمایشگاه کتاب، نمایشگاه مطبوعات نیز همراه بود وهمزمان برگزار می شد. وجود این دو نمایشگاه در کنار یکدیگر فضای فرهنگی را به دلیل سیاسی بودن مطبوعات سیاسی هم میکرد و نشاط فرهنگی و سیاسی سالانه در این ایام به وجود می آمد. از زمانی که سیاست بر این تعلق گرفت که سیاست از متن زندگی نسل جوان فاصله بگیرد نمایشگاه مطبوعات در زمان متفاوتی برگزار می شود. فرصت فرهنگی ده روزه نمایشگاه کتاب، نمایش اندیشه ورزانه بسیار مناسبی برای جامعه ایرانی می باشد که باید از آن برای رشد فرهنگ وبالندگی آن بهره گرفت. به این مناسبت توجه به چند نکته ضروری است:1- جامعه ایرانی متاسفانه از نعمت کتاب خوانی کم بهره است. خیلی ها که کتابی نمی خوانند، می توانند در همه مسائل نخوانده اظهار نظر کنند و نسل اندر نسل این خصلت، به قول مرحوم جمالزاده جزئی از خلقیات ما ایرانیان شده است. از کتب متعارف درسی که بگذریم، نگاهی به آمار تیراژ اندک انتشار  کتاب که در دهه های مختلف که حتی با افزایش سطح سواد عمومی تغییر چندانی نکرده است، حکایت از این حقیقت تلخ دارد که کتاب خوانی و سواد و اطلاعات عنصر اساسی برای زندگی موفق نیست. آنهائی هم که کتاب میخوانند، بیشتر برای پر کردن ساعات فراغت مطالعه میکنند و نه برای اینکه جامعه برای کارها و مسئولیت ها و رفتار آنان مطالبه علم و اطلاعات میکند. این در حالی است که انصافا نویسندگان اهل تحقیق و تعمیق ایرانی در رشته های مختلف اثرات بسیار خوب و قابل تقدیری تولید میکنند. ترجمه آثار مهم جهانی در رشته های مختلف و توسط مترجمان زبردست و خوش قلم ایرانی با سرعت قابل قبولی صورت میگیرد و بازار ایرانی و زبان فارسی از کتابهای مختلف و مطرح  جهانی فاصله زیادی ندارد. وقتی خستگی تلاش نویسندگان ومترجمان مختلف ایرانی از چهره آنان زدوده میشود که بازار مشتاق نشر و خواننده را در برابر خود ببینند. گذر از هفت خوان نشر و بعد از آن توقف در پشت بازار توزیع و عدم رغبت خواننده برای خرید این آثار، یک فاجعه فرهنگی است. همه باید به همه توصیه کنند که کتاب بخوانند تا آنها که کتاب نخوانده اند، جایی برای طرح و حضور خود در حوزه های مختلف اجتماعی پیدا نکنند.2- بند ناف کتاب مثل سایر آثار فرهنگی در ایران به دولت بسته است. در این وادی دشوار تالیف و نشر و توزیع، بازوان نحیف اهل قلم به حمایت دولت نیازمند است. مصرف بودجه فراوان تر برای نشر و کتاب خوانی و تالبف، تقویت فرهنگ و علم و دانش عمومی است. و حلالترین و موثر ترین برداشت از بیت المال است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان وزارت متولی این امر باید دل پر مهر و آغوش پر قوتی را باید برای حمایت از نشر باز کند. همچنانکه یک ضرورت تاریخی، در دوران ارتباطات است که کانال های ممیزی باز تر باشد و از وسواس های دور از ضرورتی که اعمال میشود فاصله گرفته شود. به خصوص اگر به این نکته توجه شود که کتاب در هر صورت در بازار مخاطبان اندیشه ورز دارای کمترین تیراژ و خواننده است. انقلاب ارتباطات باعث شده تا دسترسی به هر نوع فکر و اندیشه و اطلاعاتی در حوزه مجازی وسایبر و نیز در حوزه تصویری و صوتی که معمولا ممیزی ها عملا در آنجا تنها به فیلتر کردن تغییر معنا می دهد و اهل فن میدانند که در این دنیای تکنولوژیک چقدر سلاح فیلتر بی اثر شده است آنقدر روان و گسترده شده که کتاب دیگر رسانه مهم و تاثیر گزار اصلی برای نسل جوان نیست. به این دلیل اعمال فشارها و وسواس هائی که بر آثار تالیفی و یا ترجمه آثار خارجی اعمال میشود عملا بی فایده است و تنها به کمتر کتاب خوان شدن جامعه کمک میکند. 3- بنا به آمار پراکنده ای که خوانده ام بیشترین حمایت ها در دولت نهم و دهم از تولید آثار در حوزه نشر دینی است. این در حالی است که رسانه فراگیر ملی با مخاطبان میلیونی نیز به همین حوزه توجه بیشتری مبذول میدارد. به اعتقاد من در حوزه دینی، پر کردن جدول آماری نشر دینی، به معنای خوانده شدن آنها نیست. بیش از اینکه به صورت صوری و آماری به نشر دینی توجه شود، باید به تولید آثار عمیق که مورد نیاز نسل کاملا متفاوت جوان است اقدام کرد. نسل امروز که با انبوه سئوالات و شبهاتی  روبرو است که به قدرت اینترنت، دیگر شبهاتش بومی نیست و ابهاماتی است که در سراسر دنیا به اشکال مختلف در حوزه دین مطرح شده است، . همان روشی که استادشهید مطهری در 4 دهه قبل در طول حیات پر برکتش به آن پایبند بود. مرحوم مطهری در حوزه دین ابتدا به درون جامعه اش میرفت و نیازهای مخاطبش را می شناخت و بعد براساس آن نیازها مطالعه میکرد و کتاب مینوشت. فاصله بین نیاز نسل متصل به ارتباطات امروزی ما با بیشتر آن چه که بنام دین نوشته میشود بسیار زیاد است و به همیت دلیل کمتر مخاطب پیدا میکند. مکتب مطهری، یک مکتب همیشه ماندگاری است که تالیفات دینی براساس نیاز مخاطب باید نگارش شود.

 

4مکتب طنز گل آقائی
متن شکایت من در مورد حمله دیروز3
© Copyright 2003-2017, Webneveshteha.com. All rights reserved.