چهارشنبه سوری و آیین‌های پرمعنا و سمبلیک آن

 

امشب چهارشنبه سوری است؛ از رسم‌های دیرین و پرمعنای تاریخی ایرانیان. مراسم چهارشنبه سوری چند سالی است که بیشتر به سمت آتش‌بازی و ترقه و انفجار گرایش پیدا کرده است. از هفته‌ها قبل شهرهای ایران آماده‌ی یک شب کاملاً جنگی می‌شود. این کارها البته برای جوانان، نوعی تفریح است که جزئی از جوانی است ولی مراسم چهارشنبه سوری با سنت­های دیرین و قدیمی ایران نباید در سایه‌ی این آتش بازی‌ها فراموش و یا قربانی شود. مراسم پرمعنا و سمبلیک پرش از روی آتش و زردی را به آتش سپردن و سرخی را از آتش گرفتن، بخش اصلی مراسم چهارشنبه سوری است که این سنت ایرانی را زیبا و معنادار می‌کند. چهارشنبه سوری مراسم دیگری هم داشته که کمتر به آن توجه می‌شود: آجیل خوردن؛ فال گوش ایستادن به این معنا که نیت می‌کنند و به سخن اولین کسی که رد می‌شود گوش می‌دهند تا از آن فال بگیرند؛ آش بیمار درست کردن که برای بیماران در خانه با رسوم خاصی درست می‌کردند که در آغاز سال نو بیماری از این سال به آن سال منتقل نشود و همه چیز آماده‌ی نو شدن باشد، در فرهنگ عامه این آش به آش امام زین‌العابدین معروف است؛ گره‌گشایی که مربوط به کسانی است که کارشان و یا بختشان گره خورده، پارچه‌ای را گره می‌زنند و بر سر راه می‌نشینند و از اولین فرد می‌خواهند که گره را باز کند.

شبیه این سنت‌ها در تاریخ خیلی از کشورهاست اما در سنت ایرانی به دلیل تاریخ پرقدمت آن این سنت‌ها اصیل‌تر و پرمحتواتر و سمبلیک است. تلاش برای زنده نگه داشتن سنت‌های ایرانی، یک وظیفه ملی است. در هیاهوی ترقه‌بازی‌ها که ظهوری از خصلت جوانی است، نباید به آیین‌های اصیل ایرانی چهارشنبه سوری بی‌توجهی شود. مسئولان حکومتی در ایران هم باید پاس‌داشت از آیین‌های نوروزی را جزئی از کارهای جاری خود بدانند تا بتوانند نمایندگان و مسئولان کشور بزرگ تاریخی ایران شناخته شوند.