تسخیر سفارت آمریکا، واقعیت آن روز، نه نیاز امروز

 

امروز انتخابات آمریکاست و دیروز سالگرد تسخیر سفارت آمریکا در تهران بود. در سال ۱۳۵۸ وقتی جمعی با نام دانشجویان پیرو خط امام سفارت آمریکا را که لانه جاسوسی نام نهاده بودند تسخیر کردند و اعضاء آن را گروگان گرفتند، در ایران آن روز این کار بی­شک با استقبال همگانی روبه­رو شد. روزنامه­ها و مجلات آن روزها چه آن­هایی که رسمی بود و چه آن­هایی که غیر رسمی و حتی مخفی منتشر می­شد، آن را کار بزرگ و قابل ستایشی معرفی کردند. این که انکار کنیم فضای آن روز جامعه­ی پس از انقلاب ایران، این بود مشکلی را از واقعیت آن روز کم نمی­کند. مخالفان پنهان آن حادثه­یتاریخی هم با آن که به تناسب فضای سیاسی آن روزها امکان نسبی طرح نظریات خود را داشتند، در مخالفت چیزی نگفتند و ننوشتند. شاید این فضا به دلیل روحیه­ی پس از انقلاب و تأثیر عمومی جریان چپ در آن دوران بود ولی به هر دلیل به عنوان یک واقعیت تاریخی نمی­توان گفت که این کار با حمایت مردم و روشنفکران و نویسندگان و شاعران و صاحبان اندیشه و قلم آن روز روبه­رو نشد. هم چنان که این استقبال عمومی آن روز نمی­تواند به این معنا باشد که بعد از گذشت ده­ها سال از آن تاریخ هم چنان جامعه از رویارویی و بحران آفرینی با غرب و آمریکا استقبال می­کند. باید هر واقعه­ای را در ظرف زمانی خودش تحلیل کرد. تحمیل نظریات غیر واقعی هر چند از پشتوانه­ی قدرت برخوردار باشد، نمی­تواند تاریخ را تغییر دهد. استفاده­ی ابزاری از واقعیت­های تاریخی و الزام نسل های بعدی که دیگر خواست­ها و تمایلاتشان عوض شده به پذیرش اعتقادات گذشتگان نیز تأثیر منفی در افکار عمومی نسل جدید دارد.