تبارشناسی سیاسی آقای کروبی (قسمت اول)

 

آقای کروبی یکی از شخصیت­هایی است که از ابتدای پیروزی انقلاب – مثل خیلی­های دیگر – همواره در سطوح عالی­رتبه تصمیم­گیری نظام حضور داشته است. علی­رغم این­که مسئولیت ریاست پارلمان که عالی­رتبه­ترین جایگاه حقوقی بود که کروبی در دروران جمهوری اسلامی بر عهده داشته در سال­های پس از ارتحال امام خمینی بوده است؛ اما واقعیت این است که کروبی پرقدرت­ترین و مؤثرترین دوران عمرش را در عهد امام خمینی تجربه کرده است. وی در آن دوران از نظر حقوقی و رسمی تنها نماینده مجلس بود و رئیس بنیاد شهید؛ اما به دلیل ارتباط شخصی او با امام و به خصوص ارتباط صمیمی وی با حاج احمد آقا، فرزند قدرت­مند امام، جایگاه واقعی و تأثیرگذار او در گردونه­ی قدرت آن روزها به مراتب بیش از جایگاه حقوقی او شده بود. کروبی این جایگاهش را البته مدیون مبارزات سیاسی قبل از انقلابش بود. او از روحانیون طرف­دار امام بود که در کنار بسیاری از رهبران آن روزهای جمهوری اسلامی سال­های زیادی از عمرش را در زندان گذرانده بود و در زندان هم از عناصر معتدل در مسئله­ی اختلافات درون زندان­ها شناخته می­شد. وی اگر چه در پایان دوران زندانش دچار نکث قابل گذشتی در فرهنگ آن روزها شد اما همیشه از او به عنوان یک عنصر شجاع سیاسی یاد می­شد. وی اهل الیگودرز است و جزء جامعه لر ایرانی است. لرها معروف به صراحت هستند که در بعضی موارد خود علاقه­مندند ریشه­ی صراحت خود را در سادگی بدانند. آقای کروبی بارها در طول تاریخ سیاسی­اش، به­خصوص وقتی می­خواسته صراحت لهجه­های غیرمتعارف را در عرف سیاسی به کار برد، به خودش عنوان لر داده تا با استفاده از این عنوان صراحتش با منشأ سادگی توجیه شود؛ اما کمتر کسی است که کروبی را آدم ساده و غیرزیرکی بداند. یکی از این زیرکی­ها هم در این است که به بهانه­ی لری بسیاری از حرف­ها را که معمولاً نمی­زنند می­زند. از ابتدای انقلاب آقای کروبی مثل دیگر اصحاب و دوستان حاج احمد آقا، جزء جناح چپ که بعدها به عنوان خط سه و در ادامه­ی سیر تاریخی به جریان اصلاحات تغییر نام داد شناخته می­شود. این جناح رقابت نفس­گیری را با جناح راست آن روز و محافظه­کار بعدی و اصول­گرای فعلی داشت. در دوران امام این جناح، بدنه­ی اصلی و قدرت­مند حکومت بود. به دلیل همین قدرت ناشی از اعتماد و ارتباط تنگاتنگ جناح چپ آن روزها با بیت و دفتر امام خمینی بود که آقای کروبی و عده­ای از روحانیون نزدیک به امام که بسیاری از آنان اعضای رسمی دفتر امام بودند از جامعه­ی قدرت­مند روحانیت مبارز آن روز انشعاب کردند و از آن تاریخ وجود دو تفکر در بدنه­ی قدرت را رسمیت دادند. کروبی از همان روز اول راه­اندازی مجمع روحانیون مبارز در مقام دبیرکلی قرار گرفت و تا روزی که با راه­اندازی حزب اعتماد ملی از مجمع جداشد، در همان مقام باقی ماند.

ادامه دارد...