صدمین سالگرد استاد محمد تقی شریعتی

 

امروز صدمین سالگرد تولد مرحوم استاد محمد تقی شریعتی بود. جمعی از دوستان یاد پدر دکتر علی شریعتی را گرامی داشتند. من هم رفتم. مصطفی تاج زاده که ماشین ندارد، دیشب زنگ زد که سر راه او را هم بردارم. نزدیکی دانشکده علوم اجتماعی خانم شریعتی همسر دکتر را هم دیدیم. سوارش کردیم. ماه های اول ریاست جمهوری آقای خاتمی یک بار به خواست آقای خاتمی با ایشان تماس گرفته بودم تا اگر کاری دارند یا مسئله و مشکلی بتوانیم کمک کنیم. ایشان هم از اول تا آخر گریه می کرد. می گفت در طول سال های بعد از انقلاب یک دولتمرد تا کنون از خانواده ی دکتر شریعتی احوال نپرسیده است. تا سوار ماشین شد این خاطره را یادآوری کرد.

مراسم امروز یادبود محمد تقی شریعتی بود. علم و اندیشه ی دینی معاصر از محضر ایشان استفاده های فراوانی برده است. این یادبودها و تلاش برای احیای بنیانگذاران اندیشه از کارهای بسیار مفید است. امروز وقتی خانم سارا شریعتی، با لحن و ادبیاتی که گویا خود دکتر شریعتی زنده شده بود سخن می گفت اشاره کرد که وقتی قرار شد این سمینار برگزار شود از زیر زمین منزل یکی از اقوام دست نوشته ای از استاد محمد تقی شریعتی پیدا کردیم که زندگی خود نوشت او بود. همیشه در نوجوانی می شنیدم که در فضای مخصوص مشهد که در جو عمومی آن، روشنفکری دینی غریب تر از نقاط دیگر کشور بود، مرحوم آیت الله العظمی میلانی که خود مراد علامه طباطبایی بود، از استاد محمد تقی شریعتی دعوت کرده بود تا تفسیر بگوید. دوست خوبم آقای مهریزی که دبیر علمی سمینار بود و برای برگزاری این سمینار تلاش کرده بود در سخنرانی کوتاهش به این نکته اشاره کرد که مرحوم محمد تقی شریعتی در سال ۱۳۲۹ در کتاب فایده و لزوم دین، یک بخش مستقل را به بحث زن در اسلام اختصاص داده در حالی که در یکی دو دهه بعد افراد بزرگی مثل علامه طباطبایی و مرحوم مطهری تازه به این مسئله اشاره کردند.

آقای دکتر رکنی که از کودکی  با سخنرانی هایش درمشهد آشنا بودم در صحبت هایش به احیای نهج البلاغه در جوامع نسل جوان و حافظه عجیب ایشان در حفظ خطبه های فراوان آن اشاره کرد. همین که بعدها در گفته های مرحوم دکتر شریعتی نیز دیده می شد که به علی (ع) و نهج البلاغه توجه ویژه داشت. وی درگذشت دردناک فرزندش دکتر شریعتی را در زمان حیاتش درک کرد. آقای خامنه ای آن روز و رهبر فعلی انقلاب که آن روزها از دوستان نزدیک خاندان شریعتی بودند، در چهلم مرحوم شریعتی در کنار استاد محمد تقی نشسته بودند. خاطره اش برایم همچنان ماندنی است. وقتی هم که محمد تقی شریعتی درگذشت، مجلس ختم مفصلی از سوی آقای خامنه ای که رئیس جمهور بودند در مسجد ارک گرفتند و سخنران آن هم آقای خاتمی وزیر ارشاد آن روز بود. محور سخنرانی آقای خاتمی هم بنیانگذاری روشنفکری دینی در ایران توسط محمد تقی شریعتی بود.

مشهدی ها امروز در مراسم حضور ویژه ای داشته اند. به پیرمرد آشنایی برخورد کردم. دیدم طاهر احمدزاده است. خوشبختانه سر زنده بود، پدر احمدزاده ها که قبل از انقلاب اعدام شدند و شاید خودش هم بیشتر عمرش را در قبل و بعد از انقلاب در زندان گذرانده باشد.

بسیاری از اندیشمندان امروز در این مراسم سخنرانی خواهند کرد. کتاب های استاد را هم تجدید چاپ کرده اند. به آقای ایازی دوست بزرگوارم گفتم که من در ماه رمضان سال ۵۸ که در صدا و سیمای مشهد بودم ۱۵ برنامه تلویزیونی نهج البلاغه از ایشان ضبط کردیم که خودم نیز در کنار ایشان بودم. آنها را در مصاحبه های استاد شریعتی نگذاشته بودند. قرار شد پیگیری کنم اگر از بین نرفته باشد از صدا و سیما بگیرم.

بزرگداشت بزرگان نشانه بزرگی هر ملتی است.