۲۹ مهر ۱۳۸۰
انتشار در: روزنامة ايران، همزمان با چاپ در روزنامة آساهي ژاپن
ترور، امريكا و جهان‌ اسلام

اگرچه‌ اين‌ روزها با حمله‌هاي پياپي‌ امريكا به افغانستان‌، صداي‌ برتر جهان، صداي‌ گلوله‌ است‌، براي ‌تحليل‌ وقايع‌ اين‌ روزهاي‌ مهم‌ تاريخي‌ توجه‌ به‌ نكاتي‌ چند ضروري‌ است‌:

1. حادثة‌ تروريستي‌ 11 سپتامبر واقعه‌اي تلخ‌ بود. همة‌ دنيا آن‌ را محكوم‌ كردند؛ حتي‌ كساني كه‌ سال‌ها سر جنگ‌ با امريكا داشتند و از سياست‌هاي‌ تبعيض‌آميز آن‌ كشور در رنج‌ بودند. اين‌ وحدت‌نظر جهاني، ‌فرصت‌ خوبي‌ بود كه‌ بشر از شر پديدة شوم‌ تروريسم‌ رهايي‌ يابد. اما مع‌الاسف از اين‌ فرصت‌ بهره‌برداري‌ نشده است. امريكا كه‌ انصافاً ضربة‌ سنگيني‌ در حيثيت‌ سياسي‌، نظامي‌، امنيتي‌ و اقتصادي‌ خود خورده‌ بود، بيش‌ از آنكه‌ به‌ فكر كمك‌ براي‌ حذف‌ تروريسم‌ باشد،‌ به‌ فكر انتقام‌ و بازگرداندن‌ حيثيت ‌خود بود و‌ كمتر به‌ فكر ريشه‌يابي‌ اين‌ حادثة‌ تلخ‌ بود.

2. به‌ عقيدة‌ من،‌ اصلي‌ترين‌ دليل مهار نشدن‌ تروريسم‌ در اين‌ سال‌ها، برخورد تبعيض‌آميز با اين‌ پديدة ‌شوم‌ است‌. حوزة‌ خاورميانه‌ جايگاه اصلي‌ اين‌ تبعيض‌ است‌. بشر امروز ارزش‌هاي‌ والايي‌ مثل ‌دموكراسي‌، حقوق‌ بشر، حقوق‌ زنان‌ و كودكان‌ و يا مبارزه‌ با سلاح‌هاي‌ كشتار جمعي‌ را مبناي‌ رفتار خود مي‌شناسد. بسياري‌ از كشورهاي‌ جهان‌ كه‌ متهم‌ به‌ عدم‌ رعايت‌ اين‌ اصول‌ هستند، زير فشار جهاني‌ قرار مي‌گيرند ولي‌ وقتي‌ همين‌ ارزش‌هاي‌ بشري‌ به‌ مرزهاي‌ اسرائيل‌ مي‌رسند، ملغا‌ مي‌شوند و كشورهاي ‌بزرگ‌ جهان‌ به‌خصوص‌ امريكا هر گونه نقض حقوق بشر را بر اسرائيل مي‌بخشند. در اسرائيل‌ مردمي‌ هستند كه‌ ده‌ها سال‌ است‌ خانه‌ و كاشانه‌ ندارند و هر روز جمعي‌ از آنان‌ مجروح‌ يا كشته‌ مي‌شوند، ولي‌ به‌ دليل‌ آنكه‌ اسرائيلي‌ نيستند، كسي‌ از آنان‌ حمايت‌ نمي‌كند؛ فقط‌ به اين دليل كه لابي‌ صهيونيست‌ها در امريكا قدرتمندند. اين‌، تبعيض‌ در برخورد با تروريسم‌ است‌. در ايران، رئيس‌جمهوري‌ و نخست‌وزير و ده‌ها مسئول‌ عاليرتبة ‌كشورمان‌ در انفجاري تروريستي‌ شهيد شدند و ما حتي‌ يك‌ نامة‌ تسليت‌ دريافت‌ نكرديم. نياز امروز بشر براي‌ مهار تروريسم‌ اين‌ است‌ كه‌ تروريسم‌ در همة‌ اشكال‌ آن‌، بي‌تبعيض، محكوم‌ شود تا فراروي بشر چشم‌انداز دنيايي‌ بدون‌ ترور گسترده شود.

3. راه‌ رسيدن‌ به‌ دنياي‌ بي‌ترور، حل‌ ريشه‌اي‌ آن‌ است‌. به‌ نحوي‌ كه‌ افكار عمومي‌ يكپارچه‌ آن‌ را نفي‌ و طرد كند. شكل‌ پيشنهادي‌ ما اين‌ است‌: اولاً تروريسم‌ معني شود؛ به گونه‌اي كه‌ همة‌ دنيا آن‌ را بپذيرند. ثانياً در دنيا عزم‌ جدي‌ براي‌ مبارزه‌ با آن‌ به‌ وجود آيد. اين‌ عزم‌ در ساية‌ برخورد بي‌تبعيض‌ و همه‌جانبه ‌با‌ اين‌ پديده‌ به‌ وجود مي‌آيد. و ثالثاً نهادي جهاني‌ و فراكشوري‌ مثل‌ سازمان‌ ملل‌، مديريت‌ آن‌ را بر‌ عهده ‌بگيرد تا پارادايم‌ خشونت‌ و جنگ‌ (چه‌ جنگ‌هاي بين‌المللي‌ و چه‌ منطقه‌اي‌) تغيير يابد و گفت‌وگو و تفاهم‌ جاي‌ آن‌ را بگيرد. وقتي‌ رئيس‌جمهوري‌ ايران‌ پيشنهاد گفت‌وگوي‌ تمدن‌ها را به جاي ‌جنگ‌ تمدن‌ها مطرح‌ كرد و دنيا آن‌ را پذيرفت‌، يعني‌ در جهان اين‌ آمادگي‌ وجود دارد. بايد از اين‌ فرصت‌ بهره‌ گرفت‌.

4. امريكا هم‌اكنون‌ به‌ افغانستان‌ حمله‌ كرده‌ است‌. قبل‌ از اين‌ حمله‌، بسياري‌ از خردگرايان‌ جهان‌ سعي ‌كردند امريكا را از اين رفتار پرهيز دهند؛ زيرا افغانستان‌ كشور فقير و مظلومي‌ است. در حمله به اين كشور، جنگ‌افزارهاي نابودكننده از چيزهايي كه نابود مي‌شوند، باارزش‌ترند. زدن‌ چنين‌ كشوري‌ هيچ‌ افتخاري‌ را در پروندة‌ امريكا ثبت‌ نمي‌كند. كشتار مردم‌ بي‌پناه‌ و خراب‌ كردن‌ كشوري‌ كه‌ بيست و پنج سال‌ در جنگ‌ بوده، روش‌ تروريست‌هاست‌. كسان‌ بسياري‌ در دنيا هستند كه‌ نه‌ با تروريست‌ها هستند و نه‌ سياست‌هاي‌ تبعيض‌آميز امريكا را قبول‌ دارند. به‌ چه‌ دليل‌ مردم‌ افغانستان‌ بايد تاوان‌ دستگيري‌ بن‌ لادن‌ را بدهند؟

5. نكتة مهم‌تر اينكه‌، سال‌هاست‌ روشنفكران‌ جهان‌ اسلام‌ در تلاش‌اند تا به‌ دنيا ثابت‌ كنند، اسلام‌ ديني ‌است‌ طرفدار صلح،‌ و به‌ ترور و خشونت‌ ربطي‌ ندارد. ده‌ها مقاله‌ و سخنراني‌ ارايه‌ كرده‌اند و با سختي‌ها ‌روبه‌رو شده‌اند تا موفق‌ شده‌اند فكر افراطي‌ طرفداران‌ خشونت‌ و ترور را در جهان‌ اسلامي‌ منزوي‌ كنند و دموكراسي‌ ديني‌ را شيوة درست حكومت‌ معرفي كنند. در اين‌ مبارزة‌ سخت‌، هم‌ با مقاومت‌ بسياري‌ از حكومت‌هاي‌ كشورهاي‌ اسلامي‌ مواجه‌ بوده‌اند كه‌ به‌ اسلام‌ و روح‌ آن‌ توجهي‌ نداشته‌اند و هم‌ با مقاومت‌ طرفداران ‌انديشة‌ افراطي‌گري‌ ديني‌. در چنين‌ شرايطي‌ كه‌ تفكر بن لادني‌ رنگ‌ خود را باخته‌ بود، رفتار امريكا و غرب‌ در برخورد با مسئلة‌ خاورميانه‌ و ظلم‌ مداوم‌ به‌ مردم‌ آن‌ ديار، حملات‌ تروريستي‌ به‌ امريكا و پاسخ‌ امريكا در زدن‌ افغانستان‌ مظلوم‌، همه،‌ دست‌ به دست‌ هم‌ دادند تا دوباره‌ فكر افراطي‌ و خشونت‌آميز، صداي‌ برتر در جهان‌ اسلام‌ شود. اين‌ نگراني‌ روشنفكران‌ جهان‌ اسلام‌ است‌ كه‌ با حمله‌ به ‌افغانستان‌، بن‌ لادن‌ قهرمان‌ صحنه‌ خواهد شد.

© Copyright 2003-2017, Webneveshteha.com. All rights reserved.